Enw'r arweinydd
Rôl swydd
Ganed Vaughan yn Zambia i dad o Gymru a mam o Zambia, a'i fagu yn Dorset. Astudiodd y gyfraith ym mhrifysgolion Aberystwyth a Chaerdydd, ac ar ôl cwblhau ei astudiaethau bu’n gweithio fel cyfreithiwr i’r cyfreithwyr undeb llafur Thompsons, gan ddod yn bartner yn y pen draw. Yn 2008, daeth Vaughan yn llywydd ieuengaf erioed TUC Cymru, a chafodd ei ethol i Gynulliad Cymru ar y pryd yn 2011.
Dechreuodd Vaughan ei gyfnod yn y llywodraeth yn 2013, pan gafodd ei benodi’n Ddirprwy Weinidog Trechu Tlodi. Yna daeth yn Ddirprwy Weinidog Iechyd y flwyddyn ganlynol, gan godi i Ysgrifennydd y Cabinet (Gweinidog yn ddiweddarach) dros Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol yn 2016, swydd a ddaliodd am bum mlynedd nes iddo gael ei benodi’n Weinidog yr Economi yn 2021.
Etholwyd Vaughan yn Arweinydd Llafur Cymru ym mis Mawrth 2024. Mae’n gwasanaethu fel aelod Senedd De Caerdydd a Phenarth, lle mae’n byw gyda’i wraig a’i fab.
Llwyddiannau
Vaughan oedd y Gweinidog Iechyd yn ystod yr amgylchiadau anoddaf, gan weithio ochr yn ochr â’n GIG gwych a’n cynghorau i gadw Cymru’n ddiogel yn ystod y pandemig. O dan ei stiwardiaeth, Cymru oedd â’r cyflwyniad brechlyn cyflymaf yn y DU a chyflawnodd wasanaeth llwyddiannus Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru a redir yn gyhoeddus.
Ers hynny mae Vaughan wedi arloesi gyda’r Warant Pobl Ifanc fel Gweinidog yr Economi, menter drawsnewidiol sy’n rhoi cyfle i holl bobl ifanc Cymru gael gwaith, addysg neu hyfforddiant. Bu hefyd yn arwain y frwydr barhaus dros ddyfodol y diwydiant dur yng Nghymru yn ystod y cyfnod hwn, gan hyrwyddo pontio cyfiawn i ddur Cymru sy’n diogelu swyddi yn ein cymunedau dur hanfodol.
Fel arweinydd Llafur Cymru, gweledigaeth Vaughan yw Cymru decach; o genedl iach, werdd a llewyrchus lle gall pawb lwyddo, waeth beth fo’u cefndir.